ระเบียบวิธีวิจัยเวลาอ่านประมาณ 6 นาที30 สิงหาคม 2569

ตารางประเมินค่าความสอดคล้อง IOC คืออะไร? แจกตัวอย่างตารางประเมินและเกณฑ์แปลผล

คู่มือการหาค่าดัชนีความสอดคล้อง IOC (Index of Item-Objective Congruence) ฉบับสมบูรณ์ วิธีเลือกผู้เชี่ยวชาญ 3–5 ท่าน การคิดคะแนน -1, 0, +1 และเกณฑ์แปลผลวิจัยบทที่ 3

ตารางประเมินค่าความสอดคล้อง IOC คืออะไร? แจกตัวอย่างตารางประเมินและเกณฑ์แปลผล

ก่อนที่นักวิจัยจะนำแบบสอบถามหรือเครื่องมือวิจัยไปเก็บข้อมูลจริง ขั้นตอนสำคัญที่ขาดไม่ได้ในระเบียบวิธีวิจัย (บทที่ 3) คือการตรวจสอบ ความตรงเชิงเนื้อหา (Content Validity) เพื่อยืนยันว่า "ข้อคำถามแต่ละข้อสามารถวัดสิ่งที่ต้องการศึกษาได้ตรงตามวัตถุประสงค์หรือไม่"

วิธีการที่นิยมและได้รับการยอมรับมากที่สุดคือการหาค่า ดัชนีความสอดคล้องระหว่างข้อคำถามกับวัตถุประสงค์ (Index of Item-Objective Congruence: IOC) ซึ่งพัฒนาโดย Rovinelli และ Hambleton (1977)


1. การให้คะแนนของผู้เชี่ยวชาญ (Scoring Criteria)

การประเมินค่า IOC ต้องส่งเครื่องมือวิจัยให้ผู้เชี่ยวชาญอย่างน้อย 3 หรือ 5 ท่าน (นิยมใช้จำนวนคี่เพื่อป้องกันการเกิดคะแนนเสมอ) โดยผู้เชี่ยวชาญจะให้คะแนนข้อคำถามแต่ละข้อดังนี้:

คะแนนความหมาย
**+1**แน่ใจว่าข้อคำถามมีความสอดคล้องกับวัตถุประสงค์หรือนิยามเชิงปฏิบัติการ
**0**ไม่แน่ใจว่าข้อคำถามมีความสอดคล้องกับวัตถุประสงค์
**-1**แน่ใจว่าข้อคำถามไม่มีความสอดคล้องกับวัตถุประสงค์

2. สูตรการคำนวณค่าดัชนี IOC

สูตรการหาค่าดัชนีความสอดคล้อง IOC มีดังนี้:

IOC = \frac{\sum R}{N}

โดยที่:

  • IOC: ดัชนีความสอดคล้องระหว่างข้อคำถามกับวัตถุประสงค์
  • \sum R (Sum of Ratings): ผลรวมคะแนนความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญทุกคนในข้อคำถามนั้น
  • N (Number of Experts): จำนวนผู้เชี่ยวชาญทั้งหมดที่ประเมิน

3. ตัวอย่างตารางประเมิน IOC แบบ Interactive

ลองทดสอบเปลี่ยนคะแนนผู้เชี่ยวชาญในตารางจำลองด้านล่างนี้ เพื่อดูผลการคำนวณและเกณฑ์แปลผล:

Interactive IOC Evaluation Table (แบบประเมินดัชนี IOC)

ลองคลิกเปลี่ยนคะแนนผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน (+1, 0, -1) เพื่อดูผลการคำนวณและเกณฑ์แปลผลสด

ข้อคำถาม / ข้อสอบ (Question Items)ผู้เชี่ยวชาญ 1ผู้เชี่ยวชาญ 2ผู้เชี่ยวชาญ 3ค่า IOC เฉลี่ยผลการประเมิน
ข้อคำถามที่ 1: ท่านมีความพึงพอใจต่อความรวดเร็วในการให้บริการของระบบโดยรวม1.00ใช้ได้ (≥ 0.50)
ข้อคำถามที่ 2: ระบบมีความถูกต้องแม่นยำในการค้นหาและจัดรูปแบบรายการอ้างอิง0.67ใช้ได้ (≥ 0.50)
ข้อคำถามที่ 3: ภาษาที่ใช้ในระบบมีศัพท์เทคนิคเฉพาะทางที่เข้าใจยากเกินไป-0.33ตัดทิ้ง / ปรับปรุง
เกณฑ์มาตรฐานการแปลผลค่าดัชนี IOC (Rovinelli & Hambleton):
IOC ≥ 0.50 – 1.00: ข้อคำถามมีความสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ (สามารถนำไปใช้ได้)
IOC < 0.50: ข้อคำถามไม่สอดคล้อง (ต้องตัดทิ้งหรือนำไปแก้ไขปรับปรุงใหม่)

4. เกณฑ์การแปลผลและการตัดสินใจ

1. ค่า IOC \ge 0.50 (ผ่านเกณฑ์):

  • ข้อคำถามข้อนั้นถือว่ามีความตรงเชิงเนื้อหา สามารถนำไปใช้ในแบบสอบถามเพื่อเก็บข้อมูลได้

2. ค่า IOC < 0.50 (ไม่ผ่านเกณฑ์):

  • ข้อคำถามข้อนั้นไม่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ ผู้วิจัยต้อง ตัดทิ้ง หรือนำข้อเสนอแนะของผู้เชี่ยวชาญมา ปรับปรุงแก้ไขสำนวนใหม่ แล้วส่งให้ผู้เชี่ยวชาญพิจารณาอีกครั้ง

5. วิธีเลือกผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบเครื่องมือ (Expert Qualification)

ผู้เชี่ยวชาญ 3–5 ท่านควรประกอบด้วยบุคคลใน 3 ด้านต่อไปนี้เพื่อความสมบูรณ์ของเครื่องมือ:

1. ผู้เชี่ยวชาญด้านเนื้อหา (Content Expert): อาจารย์หรือผู้ทรงคุณวุฒิที่เชี่ยวชาญในสาขาวิชาที่ทำวิจัย (อย่างน้อย 1–2 ท่าน)

2. ผู้เชี่ยวชาญด้านการวัดและประเมินผล/สถิติวิจัย (Measurement & Statistics Expert): เพื่อดูโครงสร้างสเกลและรูปแบบคำถาม (อย่างน้อย 1 ท่าน)

3. ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษา (Language Expert): เพื่อตรวจสอบความถูกต้อง ชัดเจน และสละสลวยของข้อความ (1 ท่าน)


6. ตัวอย่างการเขียนรายงานค่า IOC ในวิทยานิพนธ์ บทที่ 3

"ผู้วิจัยได้นำแบบสอบถามที่สร้างขึ้นเสนอต่อผู้เชี่ยวชาญจำนวน 3 ท่าน เพื่อตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (Content Validity) โดยใช้ดัชนีความสอดคล้อง (Index of Item-Objective Congruence: IOC) ผลการประเมินพบว่า ข้อคำถามทั้งหมดมีค่า IOC อยู่ระหว่าง 0.67 ถึง 1.00 ซึ่งผ่านเกณฑ์ที่กำหนดไว้ทุกข้อ จากนั้นผู้วิจัยจึงได้นำแบบสอบถามไปทำการทดลองใช้ (Try-out) กับกลุ่มตัวอย่างที่ไม่ใช่กลุ่มตัวอย่างจริงจำนวน 30 คน เพื่อหาค่าความเชื่อมั่นต่อไป"

ต้องการสร้างแบบสอบถามและโครงสร้างเครื่องมือวิจัย?

ระบบช่วยออกแบบข้อคำถามตามตัวแปร พร้อมสร้างแบบประเมินผู้เชี่ยวชาญให้ครบชุด

รับ 25 เครดิตฟรีเมื่อลงทะเบียนด้วย Google ครั้งแรกรองรับรูปแบบวิจัยมหาวิทยาลัยไทยส่งออกไฟล์ .docx เพื่อตรวจทาน