สถิติและสูตรเวลาอ่านประมาณ 7 นาที30 สิงหาคม 2569

วิธีคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างด้วยสูตร Taro Yamane พร้อมตารางสำเร็จรูปและตัวอย่างการแทนค่า

คู่มือคำนวณกลุ่มตัวอย่างด้วยสูตร Taro Yamane อย่างละเอียด เข้าใจง่าย พร้อมตารางสำเร็จรูป ตัวอย่างแทนค่าทีละสเต็ป และข้อจำกัดที่นักวิจัยต้องรู้ก่อนส่งอาจารย์

วิธีคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างด้วยสูตร Taro Yamane พร้อมตารางสำเร็จรูปและตัวอย่างการแทนค่า

ในการทำวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) ไม่ว่าจะเป็นสารนิพนธ์ วิทยานิพนธ์ หรือโครงงานวิชาการ ปัญหาอันดับต้นๆ ที่นักศึกษาและนักวิจัยมักพบเจอคือ "ต้องเก็บแบบสอบถามกี่ชุดถึงจะเพียงพอและน่าเชื่อถือตามหลักวิชาการ?"

สูตรของ ทาโร ยามาเน่ (Taro Yamane, 1967) ถือเป็นสูตรคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างที่ได้รับความนิยมสูงสุดในประเทศไทย เนื่องจากมีความตรงไปตรงมา ใช้งานง่าย และได้รับการยอมรับจากสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ


1. สูตร Taro Yamane คืออะไร และใช้ในกรณีใด?

สูตร Taro Yamane ถูกออกแบบมาเพื่อคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างขั้นต่ำจาก "ประชากรที่ทราบจำนวนแน่นอน (Finite Population)" โดยยอมรับระดับความคลาดเคลื่อนที่กำหนดไว้

ข้อกำหนดสำคัญในการใช้สูตร Taro Yamane:

1. ต้องทราบจำนวนประชากรทั้งหมด (N) แน่นอน เช่น จำนวนนักเรียนในโรงเรียน 1,200 คน, จำนวนพนักงานในบริษัท 450 คน หรือจำนวนประชากรในตำบล 8,500 คน

2. หากไม่ทราบจำนวนประชากร (N) จะไม่สามารถใช้สูตร Taro Yamane ได้ แต่ต้องเปลี่ยนไปใช้สูตรของ W.G. Cochran (1977) แทน

3. การแจกแจงของข้อมูลเป็นแบบปกติ (Normal Distribution)


2. สูตรและสัญลักษณ์ทางสถิติ

โปรแกรมคำนวณกลุ่มตัวอย่าง Taro Yamane อัตโนมัติ

คำนวณค่า $n$ พร้อมปัดเศษขึ้นตามมาตรฐานระเบียบวิธีวิจัย

n =N1 + N(e)2(เมื่อ N = ขนาดประชากร, e = ระดับความคลาดเคลื่อนที่ยอมรับได้, n = ขนาดกลุ่มตัวอย่าง)
ขนาดกลุ่มตัวอย่างที่ต้องใช้ในการเก็บข้อมูล (n)
286 คน / ตัวอย่าง

(คำนวณจริงได้ 285.71 → ปัดเศษขึ้นเป็น 286)

ร่างบทที่ 3 อัตโนมัติ
ตารางสำเร็จรูป Taro Yamane สำหรับประชากรยอดนิยม
ขนาดประชากร (N)e = 5% (เชื่อมั่น 95%)e = 1% (เชื่อมั่น 99%)
100 คน80 คน99 คน
500 คน222 คน476 คน
1,000 คน286 คน909 คน
5,000 คน370 คน3333 คน
10,000 คน385 คน5000 คน
50,000 คน397 คน8333 คน
100,000 คน398 คน9091 คน

สูตรคำนวณ Taro Yamane มีดังนี้:

n = \frac{N}{1 + N(e)^2}

ความหมายของตัวแปร:

  • n (Sample Size): ขนาดกลุ่มตัวอย่างขั้นต่ำที่ต้องเก็บข้อมูล
  • N (Population Size): ขนาดประชากรทั้งหมดที่ศึกษา
  • e (Margin of Error / Level of Significance): ระดับความคลาดเคลื่อนที่ยอมรับได้
  • นิยมกำหนดที่ e = 0.05 (คลาดเคลื่อน 5% หรือระดับความเชื่อมั่น 95%)
  • หรือ e = 0.01 (คลาดเคลื่อน 1% หรือระดับความเชื่อมั่น 99% สำหรับงานวิจัยทางการแพทย์/วิทยาศาสตร์ขั้นสูง)

3. ตัวอย่างการคำนวณและแทนค่าทีละขั้นตอน

สมมติว่าคุณต้องการทำวิจัยเรื่อง "พฤติกรรมการซื้อกาแฟของนักศึกษามหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง" โดยมีจำนวนนักศึกษาทั้งหมด N = 2,500 คน และกำหนดระดับความคลาดเคลื่อน e = 0.05 (5%)

ขั้นตอนที่ 1: กำหนดค่าตัวแปร

  • N = 2,500
  • e = 0.05 ดังนั้น e^2 = (0.05)^2 = 0.0025

ขั้นตอนที่ 2: แทนค่าลงในสูตร

n = \frac{2,500}{1 + 2,500(0.0025)}
n = \frac{2,500}{1 + 6.25}
n = \frac{2,500}{7.25}
n = 344.827

ขั้นตอนที่ 3: ปัดเศษขึ้นเสมอ

ในทางสถิติวิจัย ประชากรเป็น "คน" ไม่สามารถมีจุดทศนิยมได้ และเพื่อรักษาความเชื่อมั่นทางสถิติ ต้องปัดเศษขึ้นเป็นจำนวนเต็มถัดไปเสมอ

  • ดังนั้น n = 345 คน
ข้อควรจำ: แม้ผลคำนวณจะได้ 344.12 หรือ 344.05 ก็ต้องปัดขึ้นเป็น 345 คน เพื่อไม่ให้ขนาดกลุ่มตัวอย่างต่ำกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำ

4. ตารางสำเร็จรูป Taro Yamane สำหรับประชากรยอดนิยม

หากไม่ต้องการคำนวณเอง สามารถเทียบจากตารางสำเร็จรูปที่ระดับความเชื่อมั่น 95% (e = 0.05) ได้ดังนี้:

ขนาดประชากร ($N$)ระดับคลาดเคลื่อน 5% ($e=0.05$)ระดับคลาดเคลื่อน 1% ($e=0.01$)
100 คน80 คน99 คน
200 คน134 คน196 คน
500 คน222 คน476 คน
1,000 คน286 คน909 คน
2,000 คน333 คน1,667 คน
5,000 คน370 คน3,333 คน
10,000 คน385 คน5,000 คน
50,000 คน397 คน8,333 คน
100,000 คนขึ้นไป398–400 คน9,091 คน

5. วิธีเขียนอธิบายในบทที่ 3 (Research Methodology)

เมื่อนำผลการคำนวณไปเขียนลงในเล่มวิจัย บทที่ 3 ควรเขียนระบุที่มาและสูตรให้ชัดเจน ดังตัวอย่างข้อความต่อไปนี้:

"ผู้วิจัยกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างจากประชากรนักศึกษาจำนวน 2,500 คน โดยใช้สูตรการคำนวณของ ทาโร ยามาเน่ (Taro Yamane, 1967) ที่ระดับความคลาดเคลื่อนร้อยละ 5 (e = 0.05) และระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 95 ได้ขนาดกลุ่มตัวอย่างจำนวน 345 คน ทั้งนี้ผู้วิจัยได้ทำการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ (Stratified Random Sampling) ตามคณะวิชาต่อไป"

6. คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: ถ้าประชากรมีเป็นล้านคน ทำไมกลุ่มตัวอย่างถึงหยุดอยู่ที่ประมาณ 400 คน?

A: ตามหลักคณิตศาสตร์ เมื่อค่า N มีขนาดใหญ่มากๆ ค่า 1 + N(0.0025) จะมีค่าลู่เข้าสู่ N \times 0.0025 ซึ่งเมื่อนำไปหาร N จะได้ \frac{1}{0.0025} = 400 พอดี ดังนั้นในประชากรระดับแสนหรือล้านคน กลุ่มตัวอย่างจะไม่เกิน 400 คนที่ระดับความคลาดเคลื่อน 5%

Q: ถ้าเก็บแบบสอบถามเกินกว่าค่า $n$ ที่คำนวณได้ จะผิดไหม?

A: ไม่ผิด และถือว่าเป็นเรื่องที่ดี (Good Practice) เช่น คำนวณได้ 345 ชุด แต่แจกแบบสอบถาม 380 ชุดเพื่อป้องกันแบบสอบถามตอบไม่ครบถ้วน (Incomplete Data)

คำนวณกลุ่มตัวอย่างเสร็จแล้ว พร้อมเขียนบทที่ 3 หรือยัง?

DraftyThesis ช่วยสร้างกรอบแนวคิด ระเบียบวิธีวิจัย และร่างเนื้อหาบทที่ 3 ครบทุกหัวข้อย่อยตามมาตรฐาน

รับ 25 เครดิตฟรีเมื่อลงทะเบียนด้วย Google ครั้งแรกรองรับรูปแบบวิจัยมหาวิทยาลัยไทยส่งออกไฟล์ .docx เพื่อตรวจทาน